|
نخستين مورخاني كه از مامطير ياد كردهاند ابن رسته و ابن فقيه (290 ه.ق)
ميباشند.همچنين نويسندگاني مثل اصطخري (340 ه.ق) بصورت ممطير و مامطير (1) ابن
حوقل (376 ه.ق) بصورت مامطير از اين شهر نام برده اند.
در كتاب حدود العالم (372 ه.ق) نيز ميآيد : مامطير شهركيست با آبهاي روان و از وي
حصيري خيزد سطبر و سخت نيكو كه به تابستان به كار دارند» و در سخن اندر رودها
ميخوانيم: «و ديگر روديست كي رود باول خوانند، از كوه قارن برود و بر مامطير بگذرد
و اندر درياي خزران افتد. و مقدسي (375 ه.ق) مامطير را شهري از قصبه آمل ميشمارد و
مامطير و ممطير را دو شهر جداگانه ميپندارند.
از شواهد چنين برميآيد كه از سده 5 و 6 ه.ق مامطير رو به ترقي و توسعه نهاده،
چنانكه در اوايل سده هفتم بقول ياقوت حموي از جاههاي برجسته طبرستان به شمار
ميآمد.
وجه تسميه
مامطير
ابن اسفنديار درباره بناي مامطير و نام آن ميآورد : چون امام حسن ابن علي (ع) در
زمان خلافت عمر به مامطير رسيد و مالك اشتر نخعي و سپاه عرب با او بودند آن موضع كه
مامطير است به چشم امام حسن ابن علي (ع) دلگشاي و نزه آمد، آبگيرها و مرغان و
شكوفهها و ارتفاع بقعه و نزديك به ساحل دريا ديد گفت: بقعه طيبه ماء و طير، از آن
تاريخ مختصر عمارتي پديد آمد تا به عهد محمدابن خالد كه والي ولايت بود، بازار فرو
نهاد و بيشتر عمارت فرمود در سنه ستين و مايه مازيار بن قارن مسجد جامع بنياد نهاد
و شهر گردانيد.
ولي اولياءاله آملي ميآورد : در عهد خلافت اصحاب از قبل خلفاي راشدين، هيچ كس،
تخصيص به تبرستان نيامد و آنچه در تاريخ تبرستان مسطور است كه در ايام خلافت عمربن
الخطاب امام ابومحمدالحسن علي (ع)، و عبداله ابن عمر، و مالك بن حارث الاشتر و قسيم
بن العباس به تبرستان آمدهاند به حقيقت اصلي ندارد.در اين باره اختلاف نظر زيادي
وجود دارد. از جمله آنكه عدهاي فتح طبرستان را در زمان عثمان ميدانند نه به عهد
خلافت عمر ؛ و عدهاي از مورخين نيز حضور امام حسن را در فتح طبرستان صريحا نفي
كردهاند و عدهاي ديگر به حضور آن حضرت در فتح طبرستان اشارهاي نميكنند. اما
براساس مدارك به دست آمده نام مامطير در يك واقعه تاريخي مربوط به سال (250 ه.ق)
هنگام قيام حسن بن زيد علوي (داعي كبير) ضد حكمران عرب طبرستان آمده است.
وجه تسميه
ماميترا
بعضي از متاخران از دو كلمه (ممطير) و (مه ميترا) چنين نتيجه گرفتهاند كه: شهر
بابل امروزي شهري بود پاك و مقدس، در نزديكيهاي دريا و براي جاي داشتن (ميتراي
بزرگ) يا (آتشكدهي ميتر)، بوميان آنرا (مهميترا) يا جايگاه ميتراي بزرگ
ميناميدند.از سال (250 ه.ق) به بعد نام مامطير در اغلب حوادث طبرستان عنوان ميشود
كه در قرن پنجم و ششم، مامطير رو به وسعت و آباداني ميرود بطوريكه در اوايل قرن
هفتم به روايت ياقوت حموي از نقاط معتبر طبرستان به شمار ميآيد.
وجه
تسميه بابل
بارفروش همواره بعنوان يكي از شهرهاي مهم، صحنهي زد و خوردهاي سياسي و تاريخي بوده
است.
در سال 1904 اعلاميهاي خطاب به نمايندگان خارجي در روز اول آذر سال 1310 هجري شمسي
نام بارفروش همراه با احداث ساختمانهاي جديد دولتي از قبيل اداره پست (1315)، در
كنار سبز ميدان و ساختمان شهرداري (1314) به شهر بابل تغيير نام يافت. نام بابل از
نام رودخانه (باوُل) گرفته شد، كه در ضلع غربي شهر جريان دارد.
|